Pokarm dla ptaków. Pamiętajmy o tym, że jedzenie ptaków musi być zróżnicowane, aby zapewnić zwierzętom zdrowie. Okazuje się, że większość gotowych, dostępnych w sklepach mieszanek dla ptaków nie spełnia ich wymagań, nie dostarcza odpowiedniej ilości składników odżywczych, a przede wszystkim nie smakuje naszym podopiecznym. Karmy dostane w supermarketach składają się przede wszystkim z prosa, konopi, rzepiku i kilku odmian nasion traw. To wszystko. Jest to zdecydowanie za mało, zwierzęta taka dieta nie tylko nudzi, ale może być przyczyną wielu chorób i dysfunkcji. Przede wszystkim trzeba poznać wymagania żywieniowe danej rasy, kupować pokarm tylko renomowanych firm i ewentualnie samodzielnie wzbogacać go odpowiednimi ziarnami. Należy także zadbać o dodatki. Ptaki owocożerne i papugi powinny dostawać codziennie kilka rodzajów owoców, pokrojonych w kawałki, które łatwo przełknąć. Ptakom można podawać sałatę, cykorię, czy kapustę pekińską. Wiele gatunków lubi także kiełki prosa, słonecznika lub rzepiku. Mieszankę, wykonaną ze zgniecionych ugotowanych kurzych jaj i mąki kukurydzianej dodaje się do pokarmu ptaków w czasie lęgu i podczas karmienia piskląt.
Pielęgnacja ptaków. Podstawowa pielęgnacja ptaków to doglądanie, czy naszym podopiecznym nic nie dolega. Aby ptak był zdrowy i szczęśliwy, należy zapewnić mu właściwą opiekę. Codziennie rano trzeba sprawdzać, czy ptaki mają pokarm. Jeśli wyjadły wszystko, należy przetrzeć pojemniki i uzupełnić. Niezjedzone resztki owoców i zieleniny należy usunąć, ziarno można przedmuchać, aby usunąć łuski i dodać nowe nasiona. Poidła myjemy i wymieniamy wodę codziennie. Niektóre ptaki, zwłaszcza papugi, potrzebują regularnych kąpieli, należy je spryskiwać strumieniem rozpylonej wody. Podłoże, zanieczyszczone odchodami, trzeba regularnie sprzątać. Jeśli dno klatki wyścielone jest papierem lub ręcznikiem, trzeba to robić codziennie. Jeśli natomiast jako podłoża używamy piasku, żwiru lub wiórków drzewnych, wymieniamy je raz w tygodniu. Raz w miesiącu gruntownie czyścimy całą klatkę. Większość ptaków wymaga przycinania pazurów raz na kilka miesięcy. Piłowaniu paznokci mają służyć specjalne żerdki, niejednokrotnie jednak są one tak skonstruowane, że niszczą jedynie poduszki stóp, a nie pazury, dlatego należy sprawdzić, czy nie szkodzą one ptakom. Zdarzają się gatunki, wymagające przycinania dzioba oraz lotek. Te zabiegi powinno się powierzyć doświadczonemu specjaliście.
Większość chorób ptaków spowodowana jest błędami w żywieniu. Można je leczyć domowymi sposobami. Ptaki, tak jak ludzie, chorują na różnego rodzaju schorzenia. Często są one wynikiem zaniedbań i niewiedzy właścicieli. Jeśli nasz ptak choruje, trzeba właściwie zdiagnozować schorzenie, a następnie zając się leczeniem. Częstym problemem jest biegunka, świadcząca o zatruciu pokarmowym. W takim wypadku trzeba odstawić pokarm, który może powodować biegunkę (zwłaszcza owoce) i podawać napar z rumianku. Biegunkę łatwo pomylić z niewydolnością nerek. Wtedy w kale jest także dużo wody, jednak jest on uformowany w charakterystyczne „kiełbaski”. Należy zwiększyć dostęp ptaka do wody, gdyż będzie jej wypijał więcej, niż zwykle. Ptaki mogą chorować na przeziębienie, objawiające się osowiałością, ciężkim oddechem oraz kichaniem. Chorego ptaka należy umieścić w osobnej klatce, zainstalować grzejącą lampkę oraz podawać roztwór miodu lub glukozy. Często pierwszym objawem choroby jest pogorszenie się stanu upierzenia. Może to być powodem zbyt małej wilgotności powietrza, niedostatku światła, błędów żywieniowych, czy infekcji wirusowych i bakteryjnych.
Dla wielu hodowców głównym celem jest uzyskanie zdrowych piskląt. W niewoli ptaki ozdobne rozmnażają się podobnie, jak w warunkach naturalnych. Zadaniem hodowcy jest jedynie zapewnienie im w tym czasie spokoju i przygotowanie miejsca na gniazdo. Aby uzyskać potomstwo, należy połączyć parę dorosłych osobników. Trzeba wiedzieć, w jakim czasie ptaki osiągają dojrzałość płciową i są gotowe do zapłodnienia i wysiedzenia jaj. Najwcześniej dojrzewają kanarki i małe astryle, bo już w wieku 10 miesięcy, a najpóźniej duże ary, które są gotowe do rozmnażania w wieku 5-7 lat. Wbrew pozorom łączenie par nie jest proste, często samiec i samica są wobec siebie agresywni, zwłaszcza wśród papug. Ptaki należy przyzwyczajać do siebie stopniowo, jeśli jest to możliwe, trzeba pozwolić im wybrać sobie partnera z jednogatunkowej grupy. Można także łączyć pary na neutralnym gruncie – w obcej klatce. Jeśli ptaki przypadną sobie do gustu, należy zapewnić im wysokobiałkowe pożywienie i materiały do budowania gniazda. W czasie wysiadywania jaj należy zapewnić ptakom spokój i nie zaglądać do gniazda. Można to zrobić dopiero po wykluciu się piskląt. Gatunki ptaków ozdobnych. Do najpopularniejszych ptaków ozdobnych należą kanarki, papużki faliste, nierozłączki i zeberki. Wśród trzymanych w niewoli ptaków dużą grupę stanowią gołębie. Nie mają one dużych wymagań żywieniowych, jednak łatwo chorują na przeziębienie. Gołębie domowe mogą być wspaniałą ozdobą ogrodowej woliery, można je wypuszczać i karmić z ręki. Kolejną popularną grupą ptaków ozdobnych są papugi. W Polsce hoduje się ich około 100 gatunków. Te najbardziej znane to kakadu – duże białe ptaki z wydatnym dziobem, chociaż do tej rodzinny należą również mniejsze nimfy, papużki faliste, lory, rozelle, świergotki, łąkówki, Aleksandretty, żako, czy ary. Są to bardzo barwne, ale także trudne w utrzymaniu zwierzęta. Hodowane są w naszym kraju także ptaki śpiewające, z czego większość należy do rzędu ptaków wróblowatych. Najpopularniejsze to pekińczyki, szklarniki oraz oczywiście kanarki, które mają wysokie wymagania. Wśród większych ptaków, trzymanych w ogrodzie, można wymienić bażanty, kury ozdobne, czy pawie, które ze względu na swoją hałaśliwość nadają się bardziej do rezydencji na odludziu, niż do małego ogródka przy domu.
Pochodzenie ptaków ozdobnych. Wiele pięknych, barwnych ptaków żyje na wolności w swoich ojczyznach. Jako ptaki ozdobne definiuje się wszystkie te gatunki, które ludzie trzymają w niewoli dla swojej przyjemności. Papużki faliste, zeberki, czy kanarki od bardzo dawna przyzwyczaiły się, że są skazane na łaskę ludzi, zarówno, jeśli chodzi o miejsce pobytu, jak i wyżywienie. Zdarza się jednak często, że ludzie, ogarnięci chęcią posiadania egzotycznego ptaka, decydują się na kupno dzikiego, schwytanego ptaka, który transportowany jest w skandalicznych warunkach i często nie przeżywa u nowych właścicieli. Niektóre ptaki w swoich ojczyznach są plagą, tępi się je, tak jak u nas gołębie, a sprzedaż zagranicznym nabywcom jest sposobem na polepszenie sytuacji finansowej mieszkańców. Nie ma w tym nic złego, gdyż pozwala się ptakowi rozwijać w sprzyjających warunkach. Jeśli jednak ktoś zapragnie posiadać rzadki, zagrożony wymarciem gatunek, który trzeba nielegalnie sprowadzać do kraju, nie należy tego pochwalać. Kupując ptaka w specjalistycznym sklepie, wspieramy działalność hodowców, w innych przypadkach zachęcamy przemytników do łamania prawa, a siebie i ptaka narażamy na nieprzyjemności. Klatki dla ptaków. Przy zachowaniu odpowiednich warunków ptak może być szczęśliwy nawet w stosunkowo małej klatce. W sklepach zoologicznych mamy do wyboru różnego klatki dla ptaków o różnej wielkości i kształcie. Jednak nawet najdroższa i najpiękniejsza klatka może nie być dostosowana do wymagań ptaków. Pod uwagę należy brać materiał, z jakiego wykonane jest pomieszczenie, rozmieszczenie prętów, a także ich kształt i grubość. I tak, klatki ażurowe, dostępne w sklepach, są nieodpowiednie dla astrylów, te ptaki muszą mieć klatki typu skrzynkowego, które hodowca musi sobie wykonać sam. Kanarki i małe papugi to jedyne stworzenia, które dobrze czują się w małych i średnich klatkach ażurowych, słowiki, gwarki i szklarniki potrzebują dużych klatek. W okrągłych klatkach mogą żyć oswojone nimfy, papużki faliste, czy kanarki. Wbrew pozorom, wielkość klatki nie jest wprost proporcjonalna do wielkości ptaka, te zwierzęta, które latają po mieszkaniu, a w klatce przebywają jedynie nocą, nie są wymagające. Samce nimf i papużek falistych piękniej śpiewają w ciasnych klatkach. Ważne jest natomiast, aby ptak był w stanie swobodnie rozłożyć skrzydła i przeskakiwać z żerdki na żerdkę.